Επτά χρόνια μετά τις κατηγορηματικές διαβεβαιώσεις Μητσοτάκη ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο «θα καταρρεύσει εν τη γενέσει του», η συμφωνία όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά επικυρώθηκε από το λιβυκό Κοινοβούλιο, καταγράφοντας μια σοβαρή διπλωματική ήττα για την κυβέρνηση και εκθέτοντας τις επιλογές στις οποίες είχε στηρίξει την ελληνική εξωτερική πολιτική.
Στις 6 Δεκεμβρίου 2019, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαβεβαίωνε από το βήμα της Βουλής ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο «θα καταρρεύσει εν τη γενέσει του». Εμφανιζόταν βέβαιος ότι η συμφωνία που είχαν υπογράψει η Τουρκία και η κυβέρνηση της Τρίπολης δεν θα μπορούσε να επικυρωθεί, καθώς η Βουλή της Λιβύης, υπό τον Ακίλα Σάλεχ, την απέρριπτε.
Μία εβδομάδα αργότερα, στις Βρυξέλλες, επαναλάμβανε ότι το μνημόνιο δεν είχε την έγκριση του λιβυκού Κοινοβουλίου, παρουσιάζοντας την απουσία επικύρωσης ως ένα από τα βασικά επιχειρήματα κατά της πολιτικής νομιμοποίησής του.
Παράλληλα, επικαλούνταν την αμερικανική υποστήριξη. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες στηρίζουν, με επίσημες δηλώσεις, τις ελληνικές θέσεις», δήλωνε, προσθέτοντας ότι θεωρούσε «αυτονόητο» πως η στήριξη αυτή θα επαναλαμβανόταν.
Στις 20 Οκτωβρίου 2026, επτά χρόνια μετά τις πρωθυπουργικές διαβεβαιώσεις, η Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης ενέκρινε ομόφωνα το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Μάλιστα, ανακάλεσε και την απόφαση του 2020 με την οποία είχε απορρίψει τη συμφωνία, ενώ αποκατέστησε τις πολιτικές σχέσεις με την Τουρκία.
Η ανατροπή δεν προέκυψε ξαφνικά. Η Άγκυρα, που αρχικά στήριζε στρατιωτικά την κυβέρνηση της Τρίπολης απέναντι στον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ, κατάφερε σταδιακά να αναπτύξει σχέσεις και με την αντίπαλη πλευρά της ανατολικής Λιβύης.
Και στο ζήτημα της αμερικανικής στήριξης, η εικόνα αφήνει εκτεθειμένο τον Μητσοτάκη με τη στρατηγική του πιστού και δεδομένου συμμάχου.
Σε ερώτηση για την επικύρωση του μνημονίου, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ απέφυγε να καταδικάσει την απόφαση της λιβυκής Βουλής. Αντίθετα, κάλεσε Ελλάδα και Τουρκία να επιλύσουν τις θαλάσσιες διαφορές τους με διμερείς διαπραγματεύσεις.
Η στάση αυτή έρχεται σε σαφή αντίθεση με τις αμερικανικές τοποθετήσεις του 2019 και του 2020, όταν η Ουάσιγκτον χαρακτήριζε το τουρκολιβυκό μνημόνιο προκλητικό και υπογράμμιζε ότι δεν μπορούσε να θίξει τα δικαιώματα τρίτων κρατών.
Αλλά το πολιτικό και διπλωματικό δεδομένο έχει αλλάξει: η συμφωνία που ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαβεβαίωνε ότι δεν θα επικυρωθεί, εγκρίθηκε τελικά και από το λιβυκό Κοινοβούλιο στο οποίο στήριζε μεγάλο μέρος της επιχειρηματολογίας του.
Και η αμερικανική στήριξη που θεωρούσε «αυτονόητο» ότι θα επαναληφθεί δεν εκφράστηκε με την καταδίκη που περίμενε.
Επτά χρόνια μετά, το τουρκολιβυκό μνημόνιο όχι μόνο δεν έχει καταρρεύσει, αλλά η Τουρκία έχει πετύχει την πολιτική προσέγγιση και με την πλευρά της Λιβύης που αρχικά το απέρριπτε.
